پستان سوم یک ضایعه خطرناک است؟ گاهی ممکن است که خانمها یک بافت اضافه شبیه به پستان خود در ناحیه قفسه سینه مشاهده کنند. البته این موضوع در آقایان نیز مشاهده میشود اما آیا این بافت خطرناک است؟ در این مقاله تمام نکاتی که درباره پستان فرعی بیاید بدانید را با هم بررسی خواهیم کرد و بهترین روش درمان نیز به شما معرفی میشود. اگر خود یا اطرافیانتان دچار این عارضه هستید، میتوانید سوالات خود را به صورت مستقیم از متخصص بپرسید.
پستان سوم چیست؟
پستان سوم یا پستان اضافه (Supernumerary Breast) یک وضعیت مادرزادی است یعنی از زمان تشکیل جنین در رحم ایجاد میشود. در دوران رشد جنین، روی بدن دو خط باریک از زیر بغل تا کشالهران وجود دارد که به آن خط شیری گفته میشود. پستانهای اصلی انسان فقط در قسمت بالای این خط تکامل پیدا میکنند، اما بقیه بخشهای خط باید به تدریج از بین بروند. وقتی این تحلیل کامل انجام نشود، بخشی از بافت پستانی در نقاط دیگر این خط باقی میماند و همان بافت میتواند بعدا تبدیل به چیزی شبیه پستان اضافه یا همان پستان فرعی شود.
این پستان اضافه میتواند:
- فقط یک برجستگی کوچک باشد.
- شبیه یک نوک پستان کوچک دیده شود.
- شبیه خال یا لکه تیره باشد.
- یا کاملا مثل یک پستان کوچک با نوک، هاله و بافت غددی رشد کند.
بنابراین ظاهر پستان سوم همیشه یکسان نیست و ممکن است فرد سالها متوجه وجود آن نشود.

انواع پستان اضافه
پستان سوم یا پستان فرعی میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد، از جمله:
۱. پستان کامل با نوک، هاله و بافت غددی
در این نوع، پستان سوم به صورت یک پستان کوچک کامل ظاهر میشود و شامل نوک پستان، هاله اطراف آن و بافت غددی در عمق پوست است. این شکل از پستان اضافه بیش از سایر انواع از نظر زیبایی و عملکردی باعث ناراحتی بیمار میشود، زیرا دقیقا مانند پستان طبیعی به تغییرات هورمونی واکنش نشان میدهد. به همین دلیل، در دوران بلوغ، بارداری یا شیردهی ممکن است بزرگتر، حساس یا دردناک شود.
۲. وجود هاله پستان بدون بافت غددی
در برخی افراد، پستان اضافه فقط به صورت یک هاله تیره رنگ روی پوست دیده میشود. این هاله ظاهری شبیه هاله اطراف نوک پستان اصلی دارد، اما در زیر آن بافت غددی وجود ندارد یا بسیار کم است. این حالت عملکردی ندارد و بیشتر از نظر ظاهری برای بیمار مطرح میشود. برخی بیماران در ابتدا تصور میکنند با یک لکه پوستی یا تغییر رنگ مواجه هستند، در حالی که این ناحیه در واقع بخشی از پستان تکامل نیافته جنینی است. از آنجا که بافت غددی فعال ندارد، درد و تورم در آن ایجاد نمیشود، اما ممکن است از نظر زیبایی برای فرد آزاردهنده باشد.
۳. وجود نوک پستان بدون غدد
در این نوع پستان سوم، تنها یک برجستگی مشابه نوک پستان دیده میشود و هاله مشخصی اطراف آن وجود ندارد. نبود بافت غددی در عمق پوست باعث میشود که این نوع به طور معمول درد سینه، تورم یا تغییرات هورمونی قابل توجه ایجاد نکند. با این حال، بسیاری از بیماران از نظر ظاهری احساس ناخوشایندی دارند و این برجستگی کوچک را نوعی خال یا ضایعه پوستی تلقی میکنند.
۴. وجود بافت پستانی زیر پوستی بدون علامت ظاهری
در برخی بیماران، هیچ نشانه ظاهری مانند نوک یا هاله پستان دیده نمیشود، اما در زیر پوست بافت پستانی وجود دارد. این بافت اغلب به صورت یک توده نرم یا برجستگی زیر پوستی لمس میشود و ممکن است در ابتدا با غدد لنفاوی، لیپوم یا توده چربی اشتباه گرفته شود. این نوع از پستان اضافه میتواند در دوران قاعدگی یا بارداری حساس و متورم شود، زیرا مشابه بافت طبیعی پستان به نوسانات هورمونی واکنش نشان میدهد.
🍊آیا خود آزمایی سینه میتواند به تشخیص دقیق پستان سوم کمک کند؟ برای دریافت اطلاعات بیشتر از طریق شماره زیر با دکتر مریم رضایی در تماس باشد👇🏼
📲۰۹۹۰۸۲۴۰۰۲۴📲
نشانهها و علائم پستان فرعی
پستان سوم از دوران کودکی وجود دارد، اما زمانی واضحتر میشود که هورمونها باعث رشد بافت پستانی شوند. به همین دلیل، بلوغ، بارداری و شیردهی دورههایی هستند که این بافت بیشترین واکنش را نشان خواهد داد. علائم اصلی پستان فرعی عبارتاند از:
- درد و حساسیت دورهای به ویژه پیش از قاعدگی یا در دوران بارداری
- تورم و برجستگی زیر پوستی در ناحیه زیر بغل یا مسیر خط شیری
- ترشح شیر در دوران شیردهی در صورت وجود بافت غددی فعال
- احساس یک توده یا سفتی
- احساس سنگینی یا فشار در ناحیه پستان اضافه
- قرمزی یا تحریک پوستی به دلیل تماس با لباس یا تعریق
- مشکل زیبایی و نارضایتی از ظاهر ناحیه به خصوص هنگام پوشیدن لباسهای جذب یا لباس زیر
از آنجا که ظاهر این بافت متفاوت است، بسیاری از افراد در ابتدا آن را با لیپوم (توده چربی)، غده لنفاوی بزرگ شده یا توده پوستی معمولی اشتباه میگیرند. اما تشخیص قطعی تنها با معاینه تخصصی و تصویربرداری انجام میشود و در صورت علائم آزاردهنده، درمان پستان فرعی ضرورت پیدا میکند.

آیا پستان اضافه خطر سرطان دارد؟
بافت پستان اضافه از نظر ساختار، مشابه بافت پستان طبیعی است بنابراین از نظر تئوری میتواند به همان بیماریهایی (مانند التهاب، پاژه سینه، توده و …) دچار شود که در پستان اصلی دیده میشود. با این حال، احتمال بروز سرطان در پستان سوم بسیار کم است و موارد گزارش شده در دنیا نادر بودهاند. همین موضوع باعث میشود که نگرانی بیماران قابل درک باشد، اما علم پزشکی نشان میدهد که ریسک واقعی نسبتا پایین است.
با وجود پایین بودن احتمال سرطان، برخی بیماران یا پزشکان به دلایل منطقی به برداشت پستان اضافه تمایل دارند. یکی از این دلایل این است که وجود بافت پستانی در ناحیهای غیرمعمول مثلاً زیر بغل میتواند تشخیص تودهها یا تغییرات مشکوک را در آینده دشوارتر کند. بهویژه اگر بیمار سابقه خانوادگی سرطان پستان داشته باشد یا بافت پستان فرعی در تصویربرداری ظاهر غیرطبیعی داشته باشد، پزشک ممکن است جراحی بهعنوان درمان پستان را توصیه کند تا هم نگرانی بیمار برطرف شود و هم ارزیابیهای آینده با دقت بیشتری انجام شود.
🌐سرطان سینه چگونه ایجاد میشود⁉️
روشهای تشخیص پستان اضافه
برای تشخیص صحیح پستان سوم، از معیارهای بالینی و تصویربرداری استفاده میشود:
۱. سونوگرافی
سونوگرافی اولین انتخاب پزشک برای بررسی تودههای زیر بغل یا مسیر خط شیری است زیرا بدون درد، سریع و بسیار دقیق در تشخیص بافت غددی پستان عمل میکند. این روش به خوبی تفاوت بین بافت پستان فرعی، غدد لنفاوی و تودههای چربی را نشان خواهد داد. به همین دلیل در بیشتر بیماران، سونوگرافی اساس تشخیص اولیه پستان اضافه محسوب میشود.
۲. ماموگرافی
ماموگرافی بیشتر برای بیماران بالای ۴۰ سال یا افرادی که توده مشکوک دارند استفاده میشود، زیرا توانایی بالایی در تشخیص تغییرات غیر طبیعی بافت پستان دارد. این روش دید گستردهتری نسبت به سونوگرافی ایجاد میکند و میتواند وجود رسوبات کلسیفی یا بافت غددی پنهان را مشخص کند. در مواردی که پزشک به بیماری احتمالی در بافت پستان اضافه شک کند، ماموگرافی نقش مهمی در تصمیم گیری دارد.
۳. MRI پستان
MRI پستان پیشرفتهترین روش تصویربرداری برای بررسی ساختارهای پیچیده و مواردی است که تشخیص با سونوگرافی یا ماموگرافی قطعی نیست. این روش جزئیات دقیقتری از بافت پستان فرعی ارائه میدهد و کمک میکند اندازه، عمق و ارتباط آن با بافتهای اطراف به طور کامل مشخص شود. در برخی بیماران که نیاز به جراحی دارند، MRI ابزار ارزشمندی برای برنامهریزی دقیق درمان است.
بر اساس این نتایج، جراح سینه تصمیم میگیرد که آیا بیمار به درمان پستان سوم نیاز دارد یا صرفا مشاهده دورهای کافی خواهد بود.
اگر درباره پستان فرعی سوال تخصصی دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود.
آیا پستان سوم در مردان هم دیده میشود؟
بله، پستان سوم در مردان نیز دیده میشود و اگرچه شیوع کمتری نسبت به زنان دارد، اما یک ناهنجاری شناخته شده محسوب میشود. بسیاری از مردان ممکن است وجود یک برجستگی کوچک، نوک پستان اضافه یا توده زیر پوستی در مسیر خط شیری را به عنوان خال، چربی یا غده لنفاوی در نظر بگیرند و متوجه ناهنجاری واقعی نشوند.
این بافت بدون مشکل است، اما در برخی مردان میتواند باعث درد، حساسیت، ظاهر غیر متعارف یا نگرانی از وجود توده شود. در صورت بروز هر کدام از این موارد، ارزیابی توسط متخصص و در صورت نیاز، درمان پستان فرعی توصیه میشود. جراحی در مردان نیز مانند زنان ساده، سریع و با نتایج زیبایی بسیار رضایتبخش انجام میشود.

چه زمانی درمان پستان سوم ضروری است؟
پستان اضافه تا زمانیکه بیعلامت باشد، مشکلی ایجاد نمیکند اما وقتی این بافت تحت تاثیر هورمونها قرار بگیرد، ممکن است باعث ناراحتی، تغییر ظاهر یا ایجاد مشکلات تشخیصی شود. در چنین شرایطی، مراجعه به جراح پستان و بررسی نیاز به درمان اهمیت زیادی پیدا میکند.
در موارد زیر، درمان پستان فرعی ضرورت دارد:
- ایجاد درد یا حساسیت به ویژه پیش از قاعدگی
- تورم دورهای یا سفتی زیرپوستی در مسیر خط شیری
- افزایش حجم در دوران بارداری و شیردهی و ایجاد ناراحتی
- مشکل زیبایی و کاهش اعتماد به نفس هنگام پوشیدن لباسهای جذب یا لباس زیر
- وجود تغییرات مشکوک در تصویربرداری که احتمال بیماری را مطرح کند
- اختلال در تشخیص غدد لنفاوی یا توده خوش خیم پستان به دلیل قرارگیری بافت اضافی در زیر بغل
طبق منابع تخصصی، موثرترین و قطعیترین روش مدیریت این مشکل در بیشتر بیماران، برداشت کامل بافت پستان اضافه از طریق جراحی است. این روش علاوه بر رفع علائم، امکان بررسی دقیق بافت و بهبود ظاهر ناحیه را فراهم میکند.
🌐همه چیز را درباره ماستیت پستان بدانید‼️
درمان غیرجراحی پستان سوم
در همه موارد پستان سوم لازم نیست بلافاصله جراحی انجام شود. اگر اندازه پستان اضافه کوچک باشد، بیمار علامتی مثل درد، تورم یا ناراحتی نداشته باشد و از نظر ظاهری هم خیلی آزاردهنده نباشد، پزشک میتواند ابتدا رویکرد محافظه کارانه و غیرجراحی را پیشنهاد دهد.
در این شرایط، مراقبت و پیگیری معمولا شامل موارد زیر است:
🩺معاینه دورهای توسط متخصص جراحی پستان برای اطمینان از ثابت ماندن اندازه و شکل بافت و نبود هرگونه تغییر مشکوک انجام شود.
💊کنترل درد در صورت نیاز با داروهای ساده مسکن در دورههایی که بافت پستان فرعی کمی حساس یا متورم میشود.
🍼بررسی وضعیت هورمونی و شرایطی مثل بارداری، شیردهی یا تغییرات وزن که ممکن است بر شدت علائم پستان فرعی تاثیر بگذارد.
با این حال، باید توجه داشت که این روشها بیشتر جنبه کنترلی و حمایتی دارند. در اکثر بیمارانی که درد، تورم، ناراحتی یا مشکل زیبایی دارند، درمان قطعی پستان سوم معمولا فقط با جراحی و برداشتن کامل بافت اضافی امکان پذیر است.

جراحی پستان سوم؛ درمان قطعی
جراحی پستان سوم روش اصلی درمان است. این جراحی معمولا به صورت سرپایی انجام میشود و شامل برداشتن کامل بافت غددی است. انتخاب تکنیک جراحی به محل بافت، اندازه و شکل آن بستگی دارد. روشهای جراحی عبارتند از:
الف) برداشت بافتی ساده (Excision)
در این روش، جراح طی جراحی پستان سوم یک برش کوچک روی پوست ایجاد میکند تا بافت غددی یا پستانی اضافی را به طور کامل خارج کند. این تکنیک استانداردترین و قطعیترین روش درمان است و بهترین نتیجه را از نظر زیبایی و عملکرد ارائه میدهد.
دلایل انتخاب این روش:
- امکان برداشت کامل بافت با دقت بالا
- مناسب برای پستان اضافهای با بافت غددی
- اسکار کوچک و قابل قبول
- احتمال عود نزدیک به صفر
ب) لیپوساکشن در پستانهای چربی غالب
وقتی پستان اضافه عمدتا از بافت چربی تشکیل شده باشد، لیپوساکشن روش مناسبی برای انجام جراحی پستان اضافه محسوب میشود. در این تکنیک، یک لوله باریک از طریق سوراخ کوچک وارد بافت شده و چربی اضافی را خارج میکند.
مزایای این روش:
- ایجاد کمترین اسکار روی پوست
- یکنواخت سازی ظاهر ناحیه پس از برداشت چربی
- مناسب برای پستان اضافه در زیر بغل یا نواحی با پوست نازک
- دوره بهبودی سریعتر نسبت به برداشت بافت غددی
ج) ترکیب لیپوساکشن و برداشت بافتی
در مواردی که پستان سوم شامل ترکیبی از بافت غددی و چربی باشد، بهترین نتیجه با انجام همزمان برداشت بافتی و لیپوساکشن حاصل میشود. این روش کاملترین نوع جراحی پستان سوم است، زیرا هر دو جز مشکل ساز را اصلاح میکند.
دلایل استفاده از تکنیک ترکیبی:
- امکان برداشت دقیق بافت غددی و جلوگیری از باقی ماندن برجستگی
- لیپوساکشن برای صاف شدن سطح ناحیه و ایجاد فرم طبیعی
- کاهش احتمال فرورفتگی یا عدم تقارن پس از جراحی
- دستیابی به بهترین نتیجه زیباشناختی و عملکردی
راههای ارتباطی با بهترین جراح سینه در تهران
دکـتــر مـریـم رضـــایـــی
فلوشیپ فوقتخصصی جراحی انکولوژی پستان
عضو هیئت علمی دانشگاه
بیش از ۱۰ سال تجربه کاری
📍 آدرس مطب
تهران، خیابان ملاصدرا، جنب پلیکلینیک بقیهالله (عج)،
ساختمان صدرا، پلاک ۲۰۰، طبقه دوم
☎️ تلفن تماس
۰۹۹۰۸۲۴۰۰۲۴
🕒 روزهای کاری
شنبه و دوشنبه، ساعت ۱۶ تا ۱۹
تاثیر پستان فرعی بر شیردهی
اگر پستان سوم حاوی بافت غددی فعال باشد، در دوران بارداری و شیردهی درست مانند پستانهای اصلی به هورمونها پاسخ میدهد و میتواند دچار تورم، احساس سنگینی، درد و حتی ترشح شیر شود. این حالت برای بسیاری از مادران هم از نظر ظاهری و هم از نظر راحتی، آزاردهنده است و معمولا یکی از دلایل اصلی مراجعه برای درمان پستان فرعی بعد از پایان شیردهی محسوب میشود. نکته مهم این است که جراحی برداشتن پستان سوم، در صورتی که روی پستانهای اصلی و مجاری شیری آنها انجام نشود، هیچ اختلالی در توانایی شیردهی طبیعی ایجاد نمیکند و مادر میتواند مانند قبل، بدون مشکل از پستانهای اصلی خود به نوزاد شیر بدهد.
عوارض احتمالی جراحی
طبق گایدلاینهای جراحی سینه، عوارض نادر اما ممکن شامل موارد زیر است:
- کبودی یا ورم
- اسکار خفیف
- عفونت (کمتر از ۱ درصد)
- جمع شدن مایع
با رعایت اصول جراحی و تکنیک صحیح، احتمال این عوارض بسیار کم است.
❓سوالات متداول درباره پستان سوم
خیر، در بیشتر موارد خطرناک نیست. اما مانند بافت پستان طبیعی، پتانسیل ابتلا به بیماریهای مشابه را دارد. به همین دلیل بررسی و تشخیص دورهای توصیه میشود.
بله. این بافت به تغییرات هورمونی حساس است و ممکن است در دوران قاعدگی، بارداری یا شیردهی دچار درد، تورم یا حساسیت شود.
معمولاً خیر. اگرچه ممکن است پستان سوم در دوران شیردهی متورم شده یا ترشح شیر داشته باشد، اما جراحی آن تأثیری بر شیردهی پستانهای طبیعی ندارد.
اکثر بیماران طی چند روز به فعالیتهای روزمره بازمیگردند و طی ۲ تا ۶ هفته، تورم و کبودی کاهش پیدا میکند. نتیجه نهایی معمولاً پس از ۶ تا ۱۲ هفته قابل مشاهده است.
جمعبندی
پستان اضافه یا پستان سوم یک ناهنجاری نسبتا شایع است که به دلیل عدم تحلیل کامل خط شیری جنین ایجاد میشود. بسیاری از بیماران با مشکلات زیبایی، درد، تورم و ناراحتی دورهای مراجعه میکنند. بر اساس منابع تخصصی جراحی پستان، بهترین و قطعیترین درمان پستان سوم در این بیماران، جراحی است. انتخاب روش درمان مناسب و انجام جراحی توسط جراح متخصص پستان، مهمترین عوامل در رسیدن به نتیجه مطلوب هستند.