توده خوش خیم پستان یکی از شایعترین نگرانیهای خانمها هستند. هنگامی که زنی متوجه برآمدگی یا سفتی در سینه خود میشود، معمولا اولین نگرانیاش احتمال سرطان است. اما خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، این تودهها توده خوشخیم و بی خطر هستند. این نوع تودهها سرطانی نیستند و در اغلب موارد با درمان ساده یا حتی بدون درمان برطرف میشوند. شناخت دقیق این تودهها، علل ایجاد آنها و روشهای تشخیص و درمان، باعث میشود خانمها با آرامش بیشتری وضعیت سلامت خود را پیگیری کنند و در چنین مواقعی به متخصص مراجعه نمایند. اگر در سینه خود برآمدگی حس میکنید و به ماهیت آن شک دارید این مقاله را مطالعه کنید و در انتها با مشاور به صورت آنلاین مشورت نمایید.
توده خوش خیم پستان چیست؟
توده خوش خیم پستان به تجمع غیر سرطانی سلول ها در بافت پستان گفته میشود که نگران کننده نیست، اما نیاز به بررسی پزشکی دارد. این تودهها اغلب بدون درد هستند و در زمان هایی خاص از چرخه قاعدگی ظاهر یا بزرگ تر میشوند. رایج ترین نوع توده خوشخیم، فیبروآدنوم است که در خانمهای جوان دیده میشود؛ این تودهها صاف، متحرک و نرم تا سفت هستند. نوع دیگری به نام کیست پستان وجود دارد که حاوی مایع است و بیشتر در زنان بالای ۳۵ سال دیده میشود.
در بیشتر موارد، پزشک با معاینه فیزیکی، سونوگرافی یا ماموگرافی و در صورت نیاز نمونه برداری ، نوع توده را مشخص میکند. توده های خوش خیم نیازی به جراحی ندارند، مگر در صورتی که رشد کنند، دردناک شوند یا شک به بدخیمی وجود داشته باشد. پیگیری منظم با پزشک و بررسی هر تغییر در اندازه یا شکل توده بسیار مهم است.
علتها و عوامل خطر توده خوش خیم پستان
پیدایش توده خوش خیم پستان معمولا نتیجه ترکیبی از عوامل هورمونی، ژنتیکی و محیطی است. اگرچه علت دقیق این تودهها هنوز به صورت قطعی مشخص نشده، اما مطالعات نشان میدهند چند عامل کلیدی میتوانند زمینه ساز ایجاد آن باشند:
۱. تغییرات هورمونی
هورمونهای زنانه به ویژه استروژن و پروژسترون، نقش اصلی را در رشد بافتهای پستانی دارند. نوسانات این هورمونها در دورههای مختلف زندگی از جمله دوران قاعدگی، بارداری، شیردهی و یائسگی، میتواند باعث تحریک بیش از حد بافتهای غدهای و ایجاد تودههای خوش خیم شود. به همین دلیل است که بسیاری از خانمها متوجه تغییر در اندازه یا حساسیت تودهها در طول چرخه قاعدگی میشوند.
۲. زمینه ژنتیکی و خانوادگی
زنانی که سابقه خانوادگی تودههای خوش خیم پستان مانند فیبروآدنوم یا کیستهای پستانی را دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. پژوهشها نشان دادهاند ژنهای مرتبط با عملکرد هورمونی و متابولیسم استروژن میتوانند در بروز این تودهها موثر باشند.
۳. مصرف داروهای هورمونی
داروهایی مانند قرصهای ضدبارداری ترکیبی یا درمانهای جایگزین هورمونی در دوران یائسگی ممکن است موجب تحریک رشد بافتهای پستانی شوند. این اثر معمولا برگشت پذیر است، اما در برخی افراد حساس میتواند به شکل گیری تودههای خوش خیم منجر شود.
۴. سبک زندگی و عوامل محیطی
تغذیه و سبک زندگی تاثیر قابل توجهی بر سلامت بافت پستان دارد. رژیمهای غذایی پر چرب، کم فیبر و غنی از کافئین ممکن است خطر بروز تودهها را افزایش دهند. همچنین، استرس مزمن، کم تحرکی و چاقی از دیگر عوامل موثر در تغییرات متابولیکی و هورمونی بدن هستند.
✨هزینه جراحی سرطان سینه در سال 1404 چقدر است⁉️
علائم توده خوش خیم پستان
علائم توده خوش خیم پستان خفیف و کمتر نگران کننده از تودههای بدخیم هستند و به طور کلی با علائم سرطان سینه متفاوتاند، اما همچنان نیاز به بررسی دارند. مهم ترین علائم عبارتاند از:
۱. توده خوشخیم پستان معمولا به صورت برآمدگی نرم و قابل حرکت در بافت سینه لمس میشود.
۲. اندازه توده ممکن است در روزهای قبل از قاعدگی کمی بزرگتر و سفتتر شود.
۳. برخی زنان هنگام لمس یا فشار خفیف در ناحیه توده احساس درد سینه یا حساسیت دارند.
۴. در بعضی موارد از نوک پستان ترشحات شفاف یا شیری رنگ خارج میشود.
۵. ممکن است یکی از سینهها کمی متورمتر یا پرتر از دیگری به نظر برسد.
۶. احساس پری یا سنگینی در بخش خاصی از سینه در بعضی زنان دیده میشود.
۷. پوست روی توده گاهی کمی سفتتر یا ضخیمتر از بافت اطراف لمس میشود.
۸. برخی افراد احساس خارش یا سوزش خفیف در ناحیه توده دارند.
۹. در بعضی موارد چند توده کوچک و متحرک به طور همزمان در هر دو سینه ایجاد میشود.
به محض دیدن این علائم باید به بهترین جراح پستان در تهران مراجعه کنید تا شرایط شما بررسی شود و بهترین روش درمان برایتان انتخاب گردد.
دکـتــر مـریـم رضـــایـــی
فلوشیپ فوقتخصصی جراحی انکولوژی پستان
عضو هیئت علمی دانشگاه
بیش از ۱۰ سال تجربه کاری
📍 آدرس مطب
تهران، خیابان ملاصدرا، جنب پلیکلینیک بقیهالله (عج)،
ساختمان صدرا، پلاک ۲۰۰، طبقه دوم
☎️ تلفن تماس
۰۹۹۰۸۲۴۰۰۲۴
🕒 روزهای کاری
شنبه و دوشنبه، ساعت ۱۶ تا ۱۹
انواع تودههای خوشخیم پستان
تودههای خوش خیم پستان گروه متنوعی از تغییرات غیرسرطانی در بافت پستان هستند که اغلب ناشی از تغییرات هورمونی یا واکنش طبیعی بدن میباشند که ممکن است در افراد با فیبروکیستیک پستان بیشتر دیده شود. شناخت انواع این تودهها به بیماران کمک میکند تا تفاوت میان ضایعات بیخطر و موارد نیازمند پیگیری را بهتر درک کنند.
فیبروآدنوم
فیبروآدنوم شایعترین نوع توده خوش خیم پستان است و بیشتر در زنان بین ۱۵ تا ۳۵ سال مشاهده میشود. این توده سفت، گرد، صاف و قابل حرکت است و به راحتی زیر پوست لمس میشود. اغلب بدون درد است و در معاینه روتین یا سونوگرافی کشف میشود. اندازه آن میتواند از چند میلی متر تا چند سانتی متر متغیر باشد و گاهی تحت تاثیر تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی یا بارداری رشد میکند. در بیشتر موارد نیاز به جراحی ندارد مگر اینکه بزرگ یا مزاحم باشد.
کیست پستان
کیست پستان نوعی توده پر از مایع است که در زنان ۳۵ تا ۵۰ سال دیده میشود و یکی از دلایل شایع احساس برجستگی در سینه است. این کیستها ممکن است منفرد یا چندگانه باشند و اندازه آنها با تغییرات هورمونی و چرخه قاعدگی تغییر کند. بسیاری از کیستها نرم و قابل لمس هستند و گاهی با درد یا حساسیت همراه میشوند. اگر کیست بزرگ شود یا باعث ناراحتی شود، پزشک میتواند با آسپیراسیون (تخلیه کیست پستان با سوزن) مایع آن را خارج کند.
هیپرپلازی
در هیپرپلازی پستان تعداد سلولهای داخل مجاری یا لوبولهای غدهای بیش از حد معمول افزایش مییابد. این وضعیت معمولا خوش خیم است، اما نوع خاصی به نام هیپرپلازی آتیپیک ممکن است خطر ابتلا به سرطان پستان را اندکی افزایش دهد. در بیشتر موارد این تغییرات در ماموگرافی یا بیوپسی تشخیص داده میشوند. پزشک توصیه میکند بیمار پیگیری منظم و معاینات دورهای داشته باشد تا در صورت تغییرات احتمالی، اقدامات لازم بهموقع انجام شود.
تغییرات فیبروکیستیک پستان
فیبروکیستیک پستان یک بیماری نیست بلکه مجموعهای از تغییرات طبیعی در بافت پستان است که باعث ایجاد چند توده یا کیست کوچک، سفتی، درد و حساسیت بهویژه قبل از قاعدگی میشود. این حالت معمولاً هر دو سینه را درگیر میکند و در زنان ۳۰ تا ۵۰ سال شایعتر است. رعایت رژیم غذایی سالم و کاهش مصرف کافئین میتواند علائم را کاهش دهد.
آدنوز
آدنوز پستان به معنای بزرگ شدن یا افزایش تعداد لوبولهای شیری در بافت پستان است. این حالت ممکن است باعث ایجاد تودههای کوچک یا درد خفیف در ناحیه سینه شود. در ماموگرافی، آدنوز گاهی شبیه ضایعه بدخیم دیده میشود، اما بررسیهای بافت شناسی نشان میدهد خوش خیم است.
نکروز چربی
نکروز چربی پستان معمولا پس از ضربه، جراحی یا تروما به پستان ایجاد میشود. در این حالت، سلولهای چربی آسیب دیده از بین میروند و به تدریج به تودهای سفت و گاهی دردناک تبدیل میشوند. ظاهر این تودهها ممکن است شبیه توده سرطانی باشد و در ماموگرافی نیز تصاویر مشابهی ایجاد کنند، اما از نظر بافتی کاملا خوشخیم هستند.
امکان دارد توده خوش خیم به توده بدخیم تبدیل شود؟
در بیشتر موارد، تودههای خوش خیم پستان به تودههای بدخیم تبدیل نمیشوند و خطری برای سلامت جدی ایجاد نمیکنند. این نوع تودهها ساختار مشخص و رفتار پایداری دارند و در طول زمان تغییر ماهیتی نمیدهند. بهعنوان مثال، فیبروآدنوم ها و کیست ها از جمله تودههای خوش خیمی هستند که به ندرت تبدیل به سرطان میشوند.
با این حال، برخی انواع خاصی از تودههای خوشخیم مانند هیپرپلازی آتیپیک با افزایش احتمال ابتلا به سرطان پستان در آینده همراه است. این نوع ضایعات بدخیم نیستند که مستقیماً به سرطان تبدیل شوند، بلکه زمینه ای را فراهم میکنند که احتمال بروز سرطان را کمی بالا میبرد. به همین دلیل، پیگیری منظم، ماموگرافی های دورهای و مشورت با پزشک برای این دسته از بیماران بسیار مهم است.
| ویژگی | توده خوش خیم پستان | توده بدخیم پستان |
|---|---|---|
| رشد | آهسته | سریع |
| مرز توده | مشخص و منظم | نامنظم |
| درد | معمولاً بدون درد | گاهی دردناک باشد |
| حرکت پذیری | متحرک | ثابت و چسبیده به بافت |
| خطر متاستاز | ندارد | دارد |
تشخیص توده خوش خیم پستان چگونه است؟
تشخیص توده خوشخیم پستان از طریق معاینه فیزیکی توسط پزشک، تصویربرداری مانند سونوگرافی یا ماموگرافی و در صورت نیاز نمونه برداری سینه انجام میشود. پزشک با لمس پستان و بررسی ویژگی هایی مانند اندازه، شکل و حرکت پذیری توده، به شناسایی اولیه آن میپردازد. سونوگرافی برای تشخیص تفاوت بین تودههای مایع و جامد استفاده میشود، در حالی که ماموگرافی بیشتر برای تشخیص توده های جامد در زنان بالای ۴۰ سال توصیه میشود. در صورتی که تصویر توده مشکوک باشد یا نیاز به تأیید دقیق تر باشد، بیوپسی برای تعیین خوشخیم بودن یا بدخیم بودن توده انجام میشود.
درمان توده های خوش خیم
درمان توده های خوش خیم پستان بستگی به نوع توده، اندازه آن و علائم بیمار دارد. در بیشتر موارد، تودههای خوشخیم نیاز به درمان خاصی ندارند و تنها نیاز به مراقبت و پیگیری منظم دارند. برای مثال، در مواردی مانند فیبروآدنوم که توده خوش خیم و بدون درد است، پزشک فقط توصیه به معاینه دورهای و ماموگرافی های منظم برای بررسی تغییرات احتمالی میکند.
اما اگر توده باعث درد یا نگرانی شود، یا در صورت بزرگ شدن آن، درمان هایی مانند جراحی برای برداشتن توده پیشنهاد میشود. همچنین در برخی موارد، اگر توده کیست باشد و درد یا ناراحتی ایجاد کند، از طریق آسپیره کردن مایع از کیست، آن را تخلیه میکنند. در صورت وجود علائم مشکوک یا رشد توده، پزشک از داروهای هورمونی یا دیگر درمان ها برای کاهش علائم استفاده میکند. همیشه بهترین راه حل، مشاوره با متخصص جراحی پستان برای تعیین درمان مناسب بر اساس وضعیت خاص بیمار است.
🌐دلایل عدم رشد سینه دختران را بشناسید‼️
پیشگیری و سبک زندگی در توده خوشخیم پستان
اگرچه بروز توده خوش خیم پستان همیشه قابل پیشگیری نیست، اما رعایت برخی اصول ساده در سبک زندگی میتواند خطر ایجاد آن را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد و سلامت بافت پستان را حفظ کند.
اگرچه نمیتوان به طور کامل از بروز توده خوشخیم پستان جلوگیری کرد، اما رعایت چند عادت ساده میتواند خطر آن را کاهش دهد و سلامت سینهها را حفظ کند:
- کنترل وزن و انجام فعالیتهایی مانند پیاده روی یا یوگا باعث تعادل هورمونی و کاهش احتمال ایجاد توده میشود.
- مصرف سبزیجات تازه، میوهها و چربیهای مفید (مثل روغن زیتون) به سلامت پستان کمک میکند و باید از غذاهای چرب و فرآوری شده پرهیز شود.
- نوشیدن زیاد قهوه، چای پررنگ یا نوشابه ممکن است حساسیت پستان را افزایش دهد، بنابراین بهتر است مصرف آن محدود شود.
- بررسی منظم پستانها و خودآزمایی پستان، پس از پایان قاعدگی به تشخیص زودهنگام هرگونه توده یا تغییر کمک میکند.
- انجام ماموگرافی و سونوگرافی دورهای و به طور کلی انجام غربالگری سرطان سینه طبق توصیه پزشک بهترین روش برای تشخیص زودهنگام تغییرات بافتی است.
- کاهش استرس روزمره، خواب منظم و آرامش روانی باعث بهبود عملکرد هورمونها و حفظ سلامت پستان میشود.
- هرگونه داروی حاوی استروژن یا پروژسترون باید فقط با تجویز پزشک مصرف شود تا از تحریک غیرضروری بافت پستان جلوگیری شود.
اگر درباره توده های غیر سرطانی سوالی دارید فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما جهت مشاوره تماس گرفته شود.
توده خوش خیم هم نیاز به جراحی دارد؟
تودههای خوشخیم پستان در بیشتر موارد نیازی به جراحی ندارند، مگر اینکه علائم خاصی مانند درد، نگرانیهای زیبایی یا رشد قابل توجه توده وجود داشته باشد. برای مثال، در صورتی که توده خوش خیم مانند فیبروآدنوم یا کیست باعث ناراحتی شود، پزشک جراحی یا تخلیه مایع را توصیه میکند. در برخی موارد نیز، بیمار ترجیح میدهد که توده به طور کامل برداشته شود، حتی اگر خوش خیم باشد، بهویژه اگر موجب نگرانی شخصی یا تغییر در ظاهر پستان شده باشد.
بنابراین، جراحی برای تودههای خوش خیم یک گزینه درمانی انتخابی است و نه درمان ضروری. تصمیم گیری در مورد جراحی باید با مشورت پزشک متخصص انجام شود، که براساس نوع توده، اندازه آن و علائم بیمار، بهترین روش درمانی را پیشنهاد میدهد.
❓سؤالات متداول درباره توده خوشخیم پستان
خیر، بیشتر تودههای خوشخیم سرطانی نیستند و معمولا فقط به معاینه و پیگیری منظم توسط پزشک نیاز دارند تا از تغییرات احتمالی پیشگیری شود.
در بیشتر موارد نه، اما برخی انواع خاص مانند هیپرپلازی آتیپیک ممکن است احتمال بروز سرطان را اندکی افزایش دهند، بنابراین بررسی منظم اهمیت دارد.
توده خوش خیم معمولا نرم، متحرک و با مرز مشخص است، در حالی که توده بدخیم سفت، ثابت و با مرز نامنظم دیده میشود و نیاز به بررسی فوری دارد.
در سونوگرافی، توده خوش خیم به صورت ناحیهای گرد یا بیضی با مرز صاف و یکنواخت دیده میشود که نشانه غیرسرطانی بودن است.
خیر، بسیاری از آنها فقط تحت نظر پزشک باقی میمانند و تنها در صورت رشد زیاد یا ایجاد درد با جراحی ساده برداشته میشوند.
جمع بندی
توده خوش خیم پستان یکی از شایعترین مشکلات در میان زنان است که در اغلب موارد خطری برای سلامت فرد ندارد، اما نیاز به توجه و بررسی دقیق دارد. تشخیص زودهنگام تفاوت میان توده خوشخیم و بدخیم، از درمانهای سنگین و اضطراب غیرضروری جلوگیری میکند. با رعایت سبک زندگی سالم، معاینات منظم و مشورت با پزشک، میتوان احتمال بروز این تودهها را به حداقل رساند. اگر هرگونه برآمدگی، درد یا تغییر در سینه خود احساس کردید، بهتر است بدون تاخیر به متخصص جراح سینه مراجعه کنید.