ماستکتومی یکی از اصلیترین و نجاتبخشترین جراحیها در مسیر درمان سرطان پستان است. این روش جراحی که با هدف برداشتن کامل یا بخشی زیادی از بافت پستان انجام میشود، نه تنها برای افراد مبتلا به سرطان سینه بلکه برای افراد در معرض خطر نیز یک گزینه درمانی یا پیشگیرانه محسوب خواهد شد. در این مقاله به صورت جامع به بررسی انواع ماستکتومی، مزایا، عوارض احتمالی و نکات حیاتی قبل از جراحی خواهیم پرداخت تا به شما در انتخابی آگاهانه کمک کنیم. اگر در انتخاب جراح مناسب دچار تردید هستید، ویدئوی رضایت بیمار دکتر مریم رضایی را در ادامه مقاله مشاهده کنید.
ماستکتومی چیست و چرا انجام میشود؟
ماستکتومی (Mastectomy) به جراحی برداشتن تمام یا قسمتی بزرگی از بافت پستان اطلاق میشود. هدف اصلی این جراحی، جلوگیری از گسترش یا بازگشت سلولهای سرطانی در بافت سینه است. بسته به مرحله سرطان، میزان درگیری بافتها و وضعیت عمومی بیمار، پزشک ممکن است برداشتن یک یا هر دو پستان را توصیه کند. همچنین، در برخی موارد که فرد دارای جهش ژنتیکی مانند BRCA1 یا BRCA2 است یا سابقه خانوادگی قوی سرطان پستان دارد، ممکن است این جراحی به عنوان اقدامی پیشگیرانه انجام شود.
نکات مهم قبل از جراحی ماستکتومی
مشاوره تخصصی: گفتوگو با جراح پستان و تیم انکولوژی برای تعیین نوع مناسب ماستکتومی صورت میگیرد.
بررسیهای تشخیصی: انجام ماموگرافی، MRI و آزمایشهای خون برای ارزیابی دقیق وضعیت توده ضروری است.
مشاوره ژنتیک: در صورت وجود سابقه خانوادگی یا شک به جهش ژنتیکی مانند BRCA آزمایشات برای اقدامات پیشگیرانه، انجام خواهد شد.
ارزیابی روانی: آمادگی ذهنی با کمک روانشناس برای کاهش اضطراب و ترس از جراحی، میتواند به بیمار کمک کند.
برنامهریزی برای بازسازی: در صورت تمایل به بازسازی پستان، هماهنگی با جراح پلاستیک پیش از عمل.
قطع یا تنظیم داروها: بر اساس نظر پزشک، برخی داروها باید پیش از جراحی قطع یا تنظیم شوند.
آمادگی فیزیکی: تغذیه مناسب، ترک سیگار و رعایت نکات مراقبتی پیش از عمل در روند جراحی تاثیرگذار خواهد بود.
📌 اطلاعات تماس و آدرس مطب
🏥 آدرس مطب: تهران، خیابان ملاصدرا، جنب پلیکلینیک بقیهالله (عج)، ساختمان صدرا، پلاک ۲۰۰، طبقه دوم
📞 تلفن تماس: ۰۹۹۰۸۲۴۰۰۲۴
🗓 روزهای کاری مطب: شنبه و دوشنبه، ساعت ۱۶ الی ۱۹
لطفا قبل از مراجعه با مطب تماس بگیرید
انواع روشهای ماستکتومی
ماستکتومی ساده یا کامل (Simple or Total Mastectomy)
در این روش، کل بافت پستان شامل پوست، نوک سینه و هاله اطراف آن به طور کامل برداشته میشود. این جراحی معمولا برای حذف کامل بافت پستان انجام خواهد شد. این روش برای افرادی که به سرطان غیر تهاجمی پستان مبتلا هستند یا برای کاهش ریسک ابتلا به سرطان مجبور به برداشتن تمام سینه میشوند، مناسب است.
ویژگیها:
- جراحی سریع انجام میشود.
- غدد لنفاوی معمولا برداشته نمیشوند مگر نیاز خاصی باشد.
- ظاهر سینه کاملا تغییر میکند و نیاز به بازسازی خواهد داشت.
ماستکتومی رادیکال اصلاح شده (Modified Radical Mastectomy)
در این نوع ماستکتومی، علاوه بر برداشتن کامل بافت پستان، غدد لنفاوی زیر بغل نیز خارج میشوند، اما عضلات قفسه سینه حفظ خواهند شد. این روش برای بیمارانی که سرطان به غدد لنفاوی زیر بغل گسترش یافته، انجام میشود.
ویژگیها:
- درمان گستردهتری نسبت به ماستکتومی ساده انجام میدهد.
- حفظ عضلات قفسه سینه باعث کاهش عوارض حرکتی میشود.
- ممکن است خطر لنفادم (تورم بازو) وجود داشته باشد.
ماستکتومی رادیکال کلاسیک (Radical Mastectomy)
در این جراحی، کل بافت پستان، غدد لنفاوی زیر بغل و عضلات دیواره قفسه سینه برداشته میشوند. این روش بسیار تهاجمی است و برای بیمارانی با سرطان بسیار پیشرفته یا تهاجمی که به عضلات قفسه سینه نفوذ کرده است و روش دیگر برایشان اثری ندارد، استفاده خواهد شد.
ویژگیها:
- باعث تغییر شکل شدید بدن و محدودیت حرکتی میشود.
- به ندرت انجام میشود و جایگزینهای کم تهاجمیتر ترجیح داده میشوند.
بیماری سرطان به خودی خود روحیه فرد را بسیار تحت تاثیر قرار میدهد، اینکه در روند درمان یکی از مهمترین اندامهای زنانه نیز از دست برود، میتواند بسیار ناراحت کننده باشد. برای اینکه بهترین تصمیم در دوره درمانی گرفته شود باید به بهترین متخصص جراحی سرطان سینه مراجعه نمایید.
ماستکتومی با حفظ پوست (Skin-Sparing Mastectomy)
در این روش، پوست روی پستان حفظ میشود، اما بافت داخلی پستان برداشته خواهد شد. نوک سینه و هاله آن نیز معمولا برداشته میشوند. اگر تومور سرطانی به پوست نرسیده باشد میتوان از این روش استفاده کرد چرا که در جراحی بازسازی پستان میتوان از پوست طبیعی سینه استفاده کرد.
ویژگیها:
- ظاهر طبیعیتر پس از بازسازی فراهم میکند.
- امکان انجام جراحی بازسازی بلافاصله پس از ماستکتومی وجود دارد.
- نیاز به دقت بالای جراح در حفظ سلامت پوست خواهد داشت.
ماستکتومی با حفظ نوک پستان (Nipple-Sparing Mastectomy)
در این روش، پوست، نوک سینه و هاله آن حفظ میشوند و تنها بافت داخلی پستان برداشته خواهد شد. این روش در صورتی قابل اجرا است که تومور به نوک سینه نفوذ نکرده باشد.
ویژگیها:
- ظاهر سینه تا حد زیادی حفظ میشود.
- نیاز به بررسی دقیق محل تومور برای اطمینان از ایمنی جراحی دارد.
- میتواند با جراحی بازسازی همراه باشد.
ماستکتومی پیشگیرانه (Prophylactic Mastectomy)
در این جراحی معمولا بافت سالم پستان یا با آسیب کم برداشته میشود. البته در صورتی که ریسک ابتلا و پیشرفت سرطان در فرد بسیار بالا باشد.
ویژگیها:
- احتمال ابتلا به سرطان را به طرز قابل توجهی کاهش میدهد.
- جراحی پیشگیرانه برای افرادی با سابقه خانوادگی و ژنتیکی شدید است.
- از گسترش تومور سرطانی به بقیه نقاط بدن جلوگیری خواهد کرد.
اینکه بهترین روش با کمترین عوارض برای شما انجام شود، تنها وابسته به مهارت متخصص شما خواهد بود. در ادامه ویدئویی از رضایت بیمار دکتر رضایی را مشاهده خواهید کرد:
مزایای ماستکتومی برای بیماران و افراد در معرض خطر
کاهش چشمگیر خطر بازگشت سرطان: به خصوص در افرادی که سرطان تهاجمی دارند.
افزایش طول عمر در بیماران: مخصوصا افرادی که در مرحلههای پیشرفته سرطان هستند.
کاهش نگرانیهای روانی: برای برخی بیماران، برداشتن بافت درگیر منجر به احساس آرامش روانی میشود.
امکان بازسازی پستان: به ویژه در جراحیهایی که پوست یا نوک پستان حفظ میشود.
عدم نیاز به پرتودرمانی: انتخابی مناسب برای افرادی که نمیتوانند پرتو درمانی انجام دهند.
بیشتر بخوانید: انواع جراحی سرطان پستان را بشناسید.
عوارض احتمالی ماستکتومی
هر جراحی ممکن است با عوارضی همراه باشد. در ماستکتومی، این عوارض به دو دسته کوتاهمدت و بلندمدت تقسیم میشوند:
عوارض بلندمدت:
- بیحسی دائمی یا کاهش حس در سینه یا بازو
- لنفادم (تورم بازو): در صورت برداشتن غدد لنفاوی
- درد مزمن یا سندرم درد پس از ماستکتومی
- عوارض روانی: مانند افسردگی، اضطراب یا کاهش اعتمادبهنفس به دلیل تغییر در ظاهر بدن
عوارض کوتاهمدت:
- درد و تورم در محل جراحی
- کبودی یا خونریزی خفیف
- عفونت زخم
- تجمع مایع یا سروما در ناحیه جراحی
نکته مهم: این عوارض در همه بیماران رخ نمیدهد و با مراقبت مناسب، بسیاری از آنها قابل پیشگیری یا درمان هستند.
چه افرادی گزینه مناسب برای ماستکتومی هستند؟
ماستکتومی برای همه بیماران سرطانی مناسب نیست. پزشک متخصص با در نظر گرفتن شرایط خاص هر فرد، درباره ضرورت این جراحی تصمیم میگیرد. در ادامه، برخی از گروههای کاندید این جراحی آورده شدهاند:
- بیمارانی با تومورهای چندگانه یا بزرگ در یک پستان
- افرادی با عدم امکان پرتودرمانی
- افراد دارای جهش ژنتیکی BRCA1/2
- افرادی با سابقه قوی سرطان پستان در خانواده
- بیمارانی با سرطان پیشرفته یا عود کننده
نقش بازسازی پستان بعد از ماستکتومی
یکی از دغدغههای بسیاری از زنان پس از ماستکتومی، بازگشت به ظاهر طبیعی و حفظ اعتماد به نفس است. امروزه، تکنیکهای پیشرفتهای برای بازسازی پستان با استفاده از پروتز یا بافت بدن خود بیمار وجود دارد.
بازسازی پستان معمولا در یکی از این دو زمان انجام میشود:
- بازسازی فوری: همزمان با جراحی ماستکتومی
- بازسازی تاخیری: چند ماه یا سال بعد از جراحی و درمانهای تکمیلی
بیشتر بخوانید: توده خوش خیم سرطان چگونه درمان میشود؟
❓سوالات متداول درباره جراحی ماستکتومی
بله، خصوصا در انواع ماستکتومی با حفظ پوست یا نوک پستان، بازسازی پستان با ظاهر طبیعیتر امکانپذیر است.
انتخاب نوع ماستکتومی بستگی به شدت و موقعیت تومور، وضعیت غدد لنفاوی، شرایط جسمی بیمار و ترجیحات شخصی او دارد.
خیر، انواعی مثل ماستکتومی با حفظ پوست یا نوک پستان وجود دارد که در آنها پوست و حتی نوک پستان حفظ میشود تا امکان بازسازی طبیعیتر فراهم شود.
جمع بندی نهایی
ماستکتومی یک جراحی موثر و گاهی حیاتی در مسیر درمان یا پیشگیری از سرطان پستان است. انتخاب نوع جراحی، زمان انجام آن و تصمیم برای بازسازی، همگی باید با در نظر گرفتن شرایط فردی و با مشورت جراح متخصص انجام شود. آگاهی بیشتر درباره این روش، شناخت مزایا و عوارض، و دریافت حمایت روانی و پزشکی، میتواند مسیر درمان را برای بیماران و خانوادههای آنها هموارتر کند. بهیاد داشته باشید، ماستکتومی پایان راه نیست، بلکه شروعی برای بازگشت به زندگی سالمتر است.