ژنیکوماستی (Gynecomastia) اصطلاحی پزشکی برای توصیف بزرگی غیر طبیعی بافت سینه در مردان است. این مشکل ممکن است در هر سنی، از نوزادی تا بزرگسالی، رخ دهد و علاوه بر جنبه جسمی، میتواند اثرات روانی و اجتماعی قابل توجهی داشته باشد. بسیاری از آقایان با بروز این مشکل، دچار کاهش اعتماد به نفس، محدودیت در انتخاب لباس یا اجتناب از فعالیتهایی مانند شنا میشوند. خوشبختانه، با پیشرفتهای پزشکی، درمان ژنیکوماستی دیگر پیچیده نیست و میتوان با روشهای علمی آن را برطرف کرد. اگر خود یا اطرافیانتان دچار رشد غیر طبیعی بافت سینه هستید، این مطلب برای شماست.
ژنیکوماستی چیست؟
ژنیکوماستی به معنی رشد غیر طبیعی و بیش از حد بافت غدد پستانی در مردان است که باعث افزایش حجم و برجستگی سینه میشود. این مشکل در واقع ناشی از افزایش رشد بافت غددی (غدد شیردهی) است و با تجمع چربی در سینه که به آن ژنیکوماستی کاذب گفته میشود، تفاوت اساسی دارد. در ژنیکوماستی واقعی، رشد بافت غدهای به دلیل عدم تعادل در سطح هورمونهای جنسی مردانه و زنانه ایجاد میشود؛ یعنی معمولا نسبت تستوسترون (هورمون مردانه) به استروژن (هورمون زنانه) در بدن کاهش پیدا میکند. این کاهش میتواند به دلایل مختلفی مثل تغییرات هورمونی دوران بلوغ، افزایش سن، بیماریهای خاص یا مصرف برخی داروها رخ دهد.
برخلاف چربی که تنها در زیر پوست تجمع پیدا میکند، بافت غددی ژنیکوماستی حالت فشردهتر و متراکمتری دارد و با لمس کردن قفسه سینه قابل تشخیص است. ژنیکوماستی کاذب، که بیشتر در افراد چاق دیده میشود، ناشی از تجمع بیش از حد چربی در ناحیه سینه است و درمان آن بیشتر با کاهش وزن و ورزش امکانپذیر است. در حالی که ژنیکوماستی واقعی نیازمند ارزیابی دقیقتر پزشکی و در مواردی جراحی است. بنابراین، شناخت تفاوت این دو نوع ژنیکوماستی برای تشخیص صحیح و انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
علل شایع ژنیکوماستی
1. تغییرات هورمونی:
ژنیکوماستی زمانی رخ میدهد که نسبت هورمون مردانه تستوسترون به هورمون زنانه استروژن در بدن کاهش پیدا کند. وقتی تستوسترون کاهش یابد یا استروژن افزایش، بافت غدهای سینه تحریک به رشد میشود و باعث بزرگی سینه مردان میگردد.
2. مصرف برخی داروها:
برخی داروها مثل داروهای ضدافسردگی، داروهای فشار خون، داروهای قلبی و حتی برخی داروهای بدنسازی (مثل استروئیدهای آنابولیک) میتوانند تعادل هورمونی را به هم زده و باعث افزایش استروژن یا کاهش تستوسترون شوند. این تغییرات هورمونی منجر به رشد غیر طبیعی بافت سینه میشود.
3. بیماریهای کبدی یا کلیوی:
کبد و کلیه نقش مهمی در متابولیسم هورمونها دارند. بیماریهای مزمن کبد یا نارسایی کلیه میتواند باعث تجمع هورمونهای استروژن در بدن شود که نتیجه آن رشد بافت سینه و ایجاد ژنیکوماستی است.
4. اختلالات تیروئید:
پرکاری تیروئید باعث افزایش متابولیسم و تغییر در تعادل هورمونی میشود و میتواند سطح استروژن را افزایش دهد. این شرایط باعث تحریک رشد بافت غدهای سینه میشود.
5. مصرف الکل یا مواد مخدر:
الکل و برخی مواد مخدر میتوانند عملکرد کبد را مختل کرده و باعث اختلال در متابولیسم هورمونها شوند. همچنین برخی مواد مستقیما تعادل هورمونی را به هم میزنند که نتیجه آن ژنیکوماستی است.
6. مرحله بلوغ یا افزایش سن:
در دوران بلوغ، تغییرات هورمونی طبیعی باعث افزایش موقت استروژن میشود که ممکن است به شکل ژنیکوماستی بروز کند ولی معمولا خود به خود رفع میشود. در سالمندان، کاهش تستوسترون ناشی از افزایش سن باعث ایجاد شرایط مشابهی میشود که ژنیکوماستی را به دنبال دارد.
تشخیص اینکه ژنیکوماستی فرد کاذب است یا واقعی در روند درمان افراد تاثیر بسیاری دارد. بنابراین انتخاب یک متخصص ماهر و باتجربه میتواند مسیر درمان شما را تغییر دهد.
راههای ارتباطی با بهترین جراح سینه در تهران
دکـتــر مـریـم رضـــایـــی
فلوشیپ فوقتخصصی جراحی انکولوژی پستان
عضو هیئت علمی دانشگاه
بیش از ۱۰ سال تجربه کاری
📍 آدرس مطب
تهران، خیابان ملاصدرا، جنب پلیکلینیک بقیهالله (عج)،
ساختمان صدرا، پلاک ۲۰۰، طبقه دوم
☎️ تلفن تماس
۰۹۹۰۸۲۴۰۰۲۴
🕒 روزهای کاری
شنبه و دوشنبه، ساعت ۱۶ تا ۱۹
علائم و نشانههای ژنیکوماستی
نشانههای ژنیکوماستی شامل موارد زیر است:
- برآمدگی یا تورم قابل لمس در یک یا هر دو سینه
- حساسیت یا درد سینه خفیف و گاهی شدید
- احساس سنگینی یا فشار در قفسه سینه
- در موارد شدید، تغییر شکل ظاهری قفسه سینه
تشخیص دقیق نیاز به ارزیابی تخصصی دارد، چون برخی تومورهای نادر یا حتی توده خوش خیم پستان هم ممکن است ظاهر مشابه ایجاد کنند.
💸هزینه جراحی سرطان سینه در سال ۱۴۰۴؛ چگونه هزینهها را کاهش دهیم⁉️
روشهای تشخیص ژنیکوماستی مردان
یک متخصص جراحی سینه معمولاً از مراحل زیر برای تشخیص استفاده میکند:
- معاینه فیزیکی: پزشک با لمس و بررسی بافت سینه و غدد لنفاوی، ضخامت و نوع بافت را ارزیابی میکند تا تفاوت ژنیکوماستی با چربی یا تومور مشخص شود.
- آزمایش خون: سطح هورمونهای جنسی و عملکرد غدد داخلی مثل تیروئید و کبد بررسی میشود تا علت هورمونی یا بیماری زمینهای مشخص شود.
- تصویربرداری (ماموگرافی یا سونوگرافی): این تصاویر به پزشک کمک میکند تا بافت غدهای را از تودههای مشکوک یا چربی تفکیک کرده و شدت ژنیکوماستی را بهتر ارزیابی کند.
- بیوپسی در موارد مشکوک: در صورتی که پزشک نگران احتمال وجود تومور یا تغییرات غیر عادی باشد، نمونه برداری سینه انجام میشود و جهت بررسی دقیقتر به آزمایشگاه فرستاده میشود.
روشهای درمان ژنیکوماستی
۱. درمان دارویی
اگر علت بروز ژنیکوماستی یک بیماری یا مصرف داروی خاص باشد، ابتدا باید علت زمینهای برطرف شود. برخی داروها میتوانند رشد بافت سینه را کاهش دهند، به خصوص اگر درمان در مراحل اولیه شروع شود.
۲. جراحی ژنیکوماستی
زمانی که بزرگی سینه پایدار شده یا با درمان دارویی بهبود نمییابد، جراحی ژنیکوماستی بهترین گزینه است. میتوان گفت این جراحی نوعی ماموپلاستی کاهشی است. این عمل میتواند به دو روش انجام شود:
- لیپوساکشن: برای برداشتن چربی اضافی
- اکسیزیون (برش جراحی): برای برداشتن بافت غدهای یا پوست اضافی
در بسیاری از موارد، جراحی زیبایی سینه به صورت ترکیبی از هر دو روش را به کار برده میشود تا بهترین نتیجه حاصل گردد.
عوارض عدم درمان ژنیکوماستی
اگر ژنیکوماستی به موقع درمان نشود، مشکلات زیر ممکن است ایجاد شود:
- کاهش اعتمادبهنفس و مشکلات روحی: بزرگی سینه در مردان میتواند باعث شرمندگی، اضطراب و حتی افسردگی شود و زندگی روزمره را تحت تاثیر قرار دهد.
- درد و ناراحتی مزمن: بافت متورم و حساس ممکن است باعث درد دائمی یا ناراحتی در ناحیه سینه شود.
- محدودیت در فعالیتهای روزانه: به خاطر نگرانی از ظاهر، ممکن است فرد از ورزش کردن، شنا یا حضور در جمع خودداری کند.
- خطر نادیده گرفتن بیماریهای جدی: گاهی ژنیکوماستی میتواند نشانه بیماریهای جدیتر باشد که در صورت عدم درمان، تشخیص آنها دیر میشود.
در نتیجه، درمان به موقع ژنیکوماستی باعث حفظ سلامت جسمی و روانی و بهبود کیفیت زندگی میشود. اگر درگیر چنین مشکلی هستید، همین حالا با پزشک مشورت کنید.
❓سوالات رایج بیماران درباره ژنیکوماستی
در نوجوانان، در بسیاری از موارد طی ۶ ماه تا ۲ سال بدون درمان برطرف میشود. اما اگر بیش از این طول بکشد، نیاز به درمان دارد.
اگر علت زمینهای برطرف شده باشد و بیمار از مصرف داروهای هورمونی یا استروئیدی اجتناب کند، احتمال بازگشت بسیار کم است.
بسته به نوع عمل، تجهیزات مورد استفاده و تخصص جراح، هزینه متفاوت است. بهترین راه، مشاوره حضوری با متخصص جراحی سینه است.
به دلیل استفاده از بیهوشی یا بی حسی، بیمار در حین عمل دردی احساس نمیکند و درد بعد از عمل معمولا با دارو کنترل میشود.
ژنیکوماستی را جدی بگیرید!
ژنیکوماستی مشکلی شایع اما قابل درمان در آقایان است که با تشخیص و اقدام به موقع میتوان هم ظاهر سینه را اصلاح کرد و هم اعتماد به نفس بیمار را بازگرداند. اگر با علائمی مانند تورم، درد یا تغییر شکل سینه مواجه شدید، بهتر است هرچه سریعتر به یک متخصص جراحی سینه مراجعه کنید تا درمان مناسب انتخاب شود.