عمل جراحی یکی از مهمترین و اصلیترین مراحل درمان سرطان سینه به شمار میآید. پس از جراحی، مراقبتهای دقیق اهمیت ویژهای دارد چرا که میتواند روند بهبودی را تسریع کند و از بروز عوارض ناخوشایند جلوگیری نماید. اگر در دوران نقاهت جراحی هستید یا قصد انجام جراحی سرطان سینه را دارید، این مقاله برای شماست. در انتهای مقاله میتوانید از یک متخصص ماهر جراحی پستان نیز مشورت بگیرید. با ما همراه باشید.
۱. مراقبتهای اولیه از زخم و بخیهها
بعد از عمل جراحی، محل برش باید به دقت تمیز شود و در عین حال کاملا خشک نگه داشته شود. تعویض منظم پانسمانها، از ورود آلودگی به زخم جلوگیری میکند و شرایط بهتری برای بهبود فراهم خواهد کرد. البته دقت داشته باشید که اولین پانسمان باید با مراجعه به پزشک و تحت نظر ایشان تعویض گردد. همچنین اگر محل جراحی دچار تورم، قرمزی، درد شدید یا ترشح بدبو شد، باید سریعا با پزشک خود تماس بگیرید. این نشانهها ممکن است هشداری برای بروز عفونت باشند.
معمولا در روزهای ابتدایی پس از جراحی، باید از خیس شدن محل زخم خودداری کرد. پزشک ممکن است توصیه کند که تا چند روز یا تا زمانی که پانسمانها برداشته شوند، از استحمام کامل بپرهیزید. پس از برداشتن پانسمان و بهبودی نسبی زخم، میتوانید با احتیاط و استفاده از آب ولرم و شویندههای ملایم، استحمام کنید. اما مراقب باشید محل جراحی خیس نشود یا با فشار مستقیم آب تماس نداشته باشد.
توضیحات لازم درباره مراقبتهای بعد از جراحی سرطان پستان:
۲. مدیریت درد و مصرف داروها
مصرف داروهای مسکن و آنتی بیوتیکها: داروها را طبق دستور پزشک و دقیقا سر وقت مصرف کنید تا بهترین تاثیر را داشته باشد.
استراحت کافی و خواب مناسب: خواب خوب باعث ترمیم بهتر بافتها و کاهش التهاب میشود و بدن را برای مقابله با درد آماده میکند.
بالا نگه داشتن محل جراحی: ناحیه جراحی سرطان پستان را در ارتفاع بالاتر از قلب قرار دهید. این کار به کاهش تورم و درد کمک خواهد کرد.
اجتناب از فعالیتهای سنگین یا حرکات ناگهانی: حرکتهای ملایم و کنترل شده را به آرامی انجام دهید. زیرا حرکات شدید باعث تحریک درد خواهند شد.
سرمادهی و گرمادهی موضعی: بعد از دو روز اول که کمپرس سرد توصیه میشود، استفاده از کمپرس گرم نیز به مدت کوتاه ممکن است به کاهش گرفتگی عضلانی و تسکین درد کمک کند.
پرهیز از مصرف الکل و دخانیات: این مواد میتوانند روند ترمیم را کند و درد را تشدید کنند.
درد پس از جراحی کاملا طبیعیست اما با انجام همین تکنیکهای ساده مراقبتهای بعد از جراحی سرطان سینه، میتوان آن را کنترل کرد. البته اگر روند درمان شما زیر نظر بهترین جراح سرطان پستان در تهران انجام شده باشد، دوره نقاهتی آسان و با حداقل درد و عوارض را پشت سر خواهید گذاشت. برای دریافت نوبت از دکتر مریم رضایی روی دکمه زیر کلیک کنید.
۳. مراقبت و نگهداری از درنها
بسیاری از جراحیهای سرطان سینه نیازمند نصب درن برای تخلیه مایعات اضافی هستند. درنها به کاهش تورم و پیشگیری از تجمع مایعات کمک میکنند. برای مراقبت از درنها:
- قبل و بعد از دست زدن به درن، دستهای خود را بشویید.
- به آرامی مایع داخل درن را تخلیه و حجم آن را برای گزارش به پزشک یادداشت کنید.
- از کشش یا پیچ خوردگی لولهها جلوگیری نمایید.
- در صورت بروز علائم غیر طبیعی مانند خونریزی یا درد شدید، پزشک را مطلع کنید.
بیشتر بخوانید: ماستکتومی چیست و در چه شرایطی انجام میشود؟
۴. تغذیه سالم و تقویت سیستم ایمنی
تغذیه نقش کلیدی در سرعت بهبود بدن را دارد. بهتر است در دوران نقاهت:
- پروتئین کافی از منابعی مثل گوشت سفید، ماهی، حبوبات و لبنیات مصرف کنید.
- میوهها و سبزیجاتی که ویتامین C و آنتی اکسیدان دارند، در رژیم غذاییتان جایگاه ویژهای داشته باشند.
- مصرف نوشیدنیهای شیرین، غذاهای پر چرب و فرآوری شده را کاهش دهید.
- آب کافی بنوشید تا بدن هیدراته بماند و سموم به خوبی دفع شوند.
۵. شروع تدریجی فعالیتهای بدنی و فیزیوتراپی
پس از جراحی سرطان سینه، حرکت دادن آرام و کنترل شده بازو و شانه اهمیت بالایی دارد تا از خشکی و کاهش دامنه حرکتی جلوگیری شود. فیزیوتراپیست میتواند تمرینات اختصاصی به شما آموزش دهد. این تمرینات شامل حرکات کششی ساده، بالا بردن بازو و چرخش شانه است. البته اینکه جراحی برای توده بدخیم یا توده خوش خیم پستان بوده نیز در روند درمان و حرکت بدن نیز تاثیرگذار خواهد بود. به همین دلیل شروع فعالیتها باید با تایید پزشک باشد و از هرگونه حرکتی که باعث درد یا فشار به زخم شود پرهیز کنید.
۶. پیشگیری از لنف ادم
ورم ناشی از تجمع مایع لنفاوی در بازوی طرف جراحی شده، یکی از مشکلات احتمالی پس از عمل است که به آن لنف ادم میگویند. برای پیشگیری از این عارضه مراقبتهای بعد از جراحی سرطان سینه الزامیست:
- اجسام سنگین را با بازوی سمت عمل شده بلند نکنید.
- در صورت نیاز، از لباسهای فشرده کننده مخصوص استفاده کنید.
- پوست دست و بازو را همیشه تمیز و بدون آسیب نگه دارید.
- محل جراحی را در معرض حرارت یا سرمای شدید قرار ندهید.
- حرکات کششی و ورزشی سبک را منظم انجام دهید.
- دست را چسبیده به بدن و در بی حرکتی کامل نگه ندارید.
۷. مراقبت از جای زخم و بهبود ظاهر آن
جای زخم بعد از جراحی میتواند در طول زمان محو شود اما رعایت نکات مراقبتهای بعد از جراحی سرطان سینه زیر به کاهش احتمال باقی ماندن جای زخم کمک میکند:
- استفاده منظم از کرمهای ترمیمی و ضد اسکار که پزشک تجویز میکند.
- ماساژ ملایم محل زخم پس از بهبودی اولیه به خون رسانی بهتر و ترمیم زخم کمک خواهد کرد.
- جلوگیری از تماس مستقیم زخم با نور خورشید و استفاده از کرم ضد آفتاب با SPF بالا ضروریست.
- پرهیز از سیگار و مواد مخدر که روند ترمیم پوست را کند میکنند.

۸. توجه به سلامت روان و حمایت عاطفی
تجربه جراحی سرطان سینه میتواند احساسات مختلفی مانند اضطراب، ترس یا افسردگی را به همراه داشته باشد. حمایت خانواده و دوستان، مشاوره با روانشناس و شرکت در گروههای حمایتی میتواند به شما در مدیریت این احساسات کمک کند. همچنین روشهای آرام سازی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن و یوگا نقش موثری در کاهش استرس و مدیریت احساسات بعد از جراحی سخت خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: با علائم سرطان سینه را از زبان متخصص آشنا شوید.
۹. بازگشت به فعالیتهای روزمره و اجتماعی
با گذشت زمان و بهبود شرایط، میتوانید به تدریج به کارهای روزمره و فعالیتهای اجتماعی بازگردید. بهتر است فعالیتهای سنگین و ورزشهای پرفشار را تا زمان تایید پزشک به تعویق بیندازید. استراحت کافی و تغذیه سالم را همواره در برنامه روزانه خود داشته باشید.
| نوع فعالیت | زمان تقریبی مجاز |
| راه رفتن سبک | همان روز جراحی یا فردای آن |
| دوش گرفتن | پس از ۳-۵ روز با نظر پزشک |
| رانندگی | ۷-۱۰ روز بعد |
| ورزش سبک (بدون فشار روی سینه) | ۳ هفته بعد |
| ورزش شدید یا بلند کردن وزنه | ۶-۸ هفته بعد |
۱۰. پیگیری منظم پزشکی و آزمایشات دورهای
یکی از بخشهای حیاتی مراقبت بعد از جراحی، مراجعه منظم به پزشک برای بررسی روند بهبود و شناسایی زودهنگام هر گونه عارضه یا عود بیماری است. این پیگیریها معمولا شامل معاینه بالینی، آزمایشات تصویربرداری مانند ماموگرافی و سونوگرافی و آزمایشهای خون میشوند. پیگیری دقیق و منظم، کلید حفظ سلامت طولانی مدت است. مراجعه به پزشک را جدی بگیرید و مدام با جراح خود در تماس باشید تا درباره هر نشانه مشکوکی از ایشان مشورت بگیرید.
❓سوالات متداول درباره مراقبتهای بعد از جراحی سرطان سینه
بسته به نوع جراحی و وضعیت عمومی بیمار، معمولا بین ۱ تا ۳ هفته نیاز به استراحت نسبی در خانه وجود دارد. بازگشت به فعالیتهای معمول باید با نظر پزشک انجام شود.
معمولا وقتی مقدار ترشح به کمتر از ۳۰ میلی لیتر در ۲۴ ساعت برسد، پزشک درن را خارج میکند؛ این زمان بین ۵ تا ۱۴ روز بعد از عمل است.
بسته به نوع پوست و مراقبتهای انجام شده، زخم طی چند هفته بهبود مییابد. برای کاهش اسکار، استفاده از کرمهای ترمیمی و محافظت از نور خورشید توصیه میشود.
بله. بسته به نوع جراحی و شرایط بیمار، بازسازی سینه (بلافاصله یا با تاخیر) توسط جراح پستان قابل انجام است.
جمع بندی
مراقبتهای بعد از جراحی سرطان سینه شامل مجموعهای از اقدامات دقیق و هدفمند است که به کاهش درد، بهبود زخم، پیشگیری از عوارض و حفظ سلامت جسم و روان کمک میکند. با پیروی از توصیههای پزشکی و توجه به نیازهای بدن، میتوانید روند بهبودی را تسریع کرده و دوباره به یک زندگی عادی و بدون درد باز گردید.